Fındık ordu ve üreticisi

20/07/2020

Haluk Şensoy yazdı

Öyle bir ürün haline geldiki tüm dünyanın çikolata sanayisinin değißmez en büyük hammaddesidir...100 milyar dolarlık bir piyasayı domine eder...böyle bir ürünü ordumuz tek başına neredeyse tüm dünyanın dörtte birini üretir..

 

130 BİN üreticisi 226 bin hektarlık üretim alanı ve 200 bin tonlara yaklaşan muazzam rakamlarıyle...

yıllar içerisinde rakamlar büyüdukçe sıkıntılarıda devasa ve sarmal bir şekilde büyümüş veya büyütülmüştür...

 

Rakamlar milyar olunca dünya çikolata baronlarıda bizzat bizim kendi tekel ürünümüze müdahil olmuş hatta müdahil olmayla kalmamış ülkemizin özelleştirme ve serbest piyasa esnekliğinde en büyük ihracatcı firmamızı satın alarak her konusunda belirleyici pozisyona geçmiştir...

 

Yıl 2014 ülkemizin rekabet kurulu bu satışı onaylaması ile birlikte belkide geri dönülemez olarak ülkemizin yegane en büyük tekel markası olan fındığı maalesef bu piyasanın dünyadaki pazar payı muazzam büyüklükte olan tekel firmasına devredilmiştir...

 

2000 li yıllardan sonra tasfiye edilip hem itibarsızlaştırılan hem de parasızlaştırılan  fiskobirlik piyasadan elini eteğini çektirildikten sonra yüzbinlerce örgütsüz ve güçsüz üretici bir avuç sermaye sahibinin insafına terkedilmiş ve ürününden para kazanamayan üretici ürününe bahçesine küsmüş hatta aç kaldığı içinde ilini bile terk etmiştir... Fındık ürünü asla kaderine terk

 

edilecek sıradan bir ürün değildir..ülkesine en fazla döviz kazandıran bir ürüne sadece ordu veya karadeniz değil hiç kimse sırtını dönemez ve dönmemeli...ama dönüldü ki atatürk zamanında kurulan fiskobirliğin devre dışı bırakılmasından sonra üreticinin gazını almak için 2009 yılında dgd uygulaması başlatıldı..

 

11 sene önce dönüme 150 lira olarak başladı ve şuan 170 lira..aynı zamanda üreticisiylede dalga geçilmektedir...ilerleyen yıllarda yüksek rekolte algıları ve çok düşük fiyat etme endißesiyle tmo ile devlet müdahale alımı gerçekleştirmiştir.

 

Bazı zaman tmo hiç yok bazen müdahale alımına kasım ayında başlar bazende sezonda öyle bir fiyatla başlarki üreticiyi süründürür...ister üretin ister üretmeyin . Üretirken banamı sordunuz politikası ile fındık tarımının sürdürülebilirliğini nasıl sağlarız buda büyük bir muamma...uzun yıllardır kimse ve hiç bir kurum fındıkta maliyet analizi yapmadı. bizler  kendimizi görevli hissettik nacizane bu ülkenin bir mühendisi olarak.. Uzun arazi çalışmaları ve diğer çalışmalarımızdan sonra kamuoyunada deklare ettiğimiz gibi ordulu bir üretici 1 kilo fındığına bu yıl 19 lira masraf etti ve edecektir..ve fındık tarımının  sürdürülebilirliği içinde enaz 23.75 liraya satmalıdır dedik..buradaki en önemli olay üreticinin bu fiyatı hem tmo da hemde tüccar tabelasında eylül ayının 1nde görmelidir.

 

Sonuç olarak bu yıl genel rekoltemiz 500 bin ton civarlarında ve geçen yıldan gelende piyasayı rahatsız eden bir stok yoktur...eğer bu şartlar altında dahi  fındık üreticisi bu yıl da para kazanamaz ise bu ayıp bizim ve üretenlerin değil kesinlikle iş bilmez yönetim kademesinindir...

 

Saygılarımla..

 

99 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın